2025, het jaar in waarin ik ging selfhosten
2025 was een jaar met fijne en nieuwe dingen/vooruitzichten. Een van deze zaken was selfhosting. Spannend en leerzaam, dus daarom uitermate geschikt als "terugblik"-post. Hoe ging dit avontuur en wat betekent het voor 2026?
Al een paar keer was het mij aangeraden: “Ga nou selfhosten, Soof”. En eerlijk: ik vond dat altijd een eng idee. Wat als er iets breekt? Wat als rotzakken weten door te dringen tot mijn netwerk? Maar ik besloot nu de sprong te wagen.
Het doel
Het doel van de selfhosting had betrekking op de volgende zaken:
- mijn gedigitaliseerde CD’s
- mijn kleine collectie luisterboeken
- mijn documenten
- wachtwoorden
Ja, mijn data stond bij een gehuurde Nextcloud bij Hetzner. Ja, ik had best veel controle daarover. Maar het is wel een abonnement en je maakt jezelf wel afhankelijk van een derde partij. En als Hetzner de broncode niet meer kan vinden, ben je de pineut (dit is een inside joke).
De hardware
Als je het besluit hebt genomen om te gaan selfhosten, en je weet ook wat je gaat selfhosten, dan is de volgende vraag: hoe gaan we dat doen?
Je hebt natuurlijk iets van een server nodig. Voor laagdrempelige instap werd mij de Zimaboard aangeraden, een klein, handzaam ding maar met genoeg power om basiszaken te kunnen hosten. Qua opzet en gebruiksgemak kun je het vergelijken met de NAS-servers van Synology.
Het begin
De Zima werd besteld en ik werd uit de brand geholpen met 2 harde schijven. Echter is alles ingepakt gebleven voor een paar maanden tot eind 2024. Toen werd de eerste stap gezet: de Zima installeren en zorgen dat ik alvast naar mijn eigen muziekcollectie kon luisteren. Dit ging soepel, na enig gevecht leveren met het formateren/herkennen van de harde schijf. Ik was blij dat er hulp aanwezig was, want alleen was ik daar niet uitgekomen. Het formateren naar een bestandssysteem dat de Zima accepteerde was namelijk bewerkelijk, als je niet werkt met nieuwe schijven of schijven die het al hebben.
De nerds onder jullie lezers zullen nu iets hebben van: “ehm, Soof. Je sprak over schijf. Enkelvoud. Zeg alsjeblieft niet dat je zonder RAID ging terwijl je 2 schijven had?”
Nou, ehm…
Soof gaat meteen Yolo
Ik werd ook wel meteen geforceerd om gevaarlijk te gaan doen. Zimaboard komt standaard met CasaOS als besturingssysteem. Maar dat ondersteund geen RAID-configuratie. Op de achtergrond was de fabrikant al bezig met de ontwikkeling van ZimaOS, die dat wel ging ondersteunen. Het was op dat moment nog in beta, dus nog niet klaar voor gebruik.
Mijn setup was dus eigenlijk van tijdelijke aard, en meer “vertrouwd raken met”. Je leeft maar een keer!
Volle kracht vooruit!
In het voorjaar van 2025 kwam ZimaOS uit beta. Er werd een kabeltje besteld en een rek voor de harde schijven. Nu kon het serieuze werk gaan beginnen en de volgende stappen gezet worden.
Allereerst betekende dit een ander modem. Degene van mijn provider bood te weinig opties en flexibiliteit. Dit betekende de aanschaf en het instellen van een nieuw modem. Ook hierbij was ik blij dat ik hulp had, want door de uitgebreide opties zag ik eerlijk gezegd het bos niet meer. Maar internet werkte snel weer. En we hadden extra’s:
- een WiFi-gastennetwerk
- segmentatie door VLAN’s
Een obstakel was echter digitale televisie. Ik zit bij Scarlet, wat een dochterbedrijf is van Proximus. Een specifieke gids voor het instellen van TV op een eigen modem werkte echter niet (we hebben zelfs nog een Franstalige gids gevolgd). Dat was wel een tegenvaller (nog steeds wel een beetje).
Nu is dit niet bijzonder, dat het niet lukt. Momenteel is het zoals bingo: werkt het? Hoera! Lukt het niet, dikke pech gehad. En laten we eerlijk zijn: Scarlet is het budgetmerk van Proximus. Grote kans dat er daarom ergens toch restricties of beperkingen zijn waardoor het technisch (nog) niet lukt om het voor elkaar te krijgen (maar als het iemand wel is gelukt, drop even een mailtje).
Maar na geaccepteerd te hebben dat TV er niet inzat, werd er gefocussed op:
- AudioBookShelf, voor mijn luisterboeken
- Nextcloud, voor mijn data
- AdGuard, om trackers en advertenties te blokkeren
- Vaultwarden, voor mijn wachtwoorden
- instellen van automatische backups naar een online locatie. Die ook nog eens versleuteld is.
Sinds augustus draait deze setup, en ik ben er heel blij mee!
Wat ik geleerd heb en conclusie
Gedurende het proces heb ik een aantal dingen geleerd: domeinnamen aanmaken, zodat je een certificaat er aan kan koppelen en een forward kan instellen naar de applicatie. De voorbereiding en instellen ging vaak boven mijn hoofd, maar de huidige situatie kan ik prima handelen. Ik heb zelfs al een paar een keer een probleem zelf gefixed! Dat geeft zeker vertrouwen naar 2026 en verder toe. Wat er verder op de planning staat? Veranderen van mediaserver, en de lokroep van Home Assistant wordt steeds aantrekkelijker…
Selfhosten is absoluut het beste wat je kan doen voor jouw data. Helemaal als je technisch onderlegd bent. Maar ook als je deels technisch onderlegd bent zoals ik. Is het dan een schande om een Nextcloud te huren bij Hetzner? Absoluut niet, en als dat het enige wat binnen je mogelijkheden ligt is dat absoluut niet erg. Het is al veel beter dan een Google Drive, iCloud of Onedrive te gebruiken!
Een heel fijn en Big Tech-vrij 2026 allemaal!
