Hoe iemand te steunen in de rouw

Gepubliceerd op: - Leestijd ongeveer: 4 minuten

Als iemand die in de rouw zit, valt het me op hoe slecht mensen met een dergelijke situatie om kunnen gaan. Vandaar deze tips, zodat je een partner, familielid of vriend(in) beter kunt helpen.

Mijn moeder overleed in april dit jaar. Een onverwacht overlijden, wat het een hele andere ervaring maakte dan bij mijn vader (die na een ziekbed overleed). Het was een lastige periode, aangezien ik alles in mijn eentje moest regelen en afhandelen. Het was ook erg eenzaam, zonder de steun en hulp die ik eigenlijk wel nodig had. Uiteindelijk heb ik de hele maand juni overspannen thuis gezeten, om het verdriet, de teleurstelling en boosheid te kunnen verwerken.

In die periode merkte ik eigenlijk ook dat mensen het heel moeilijk vinden om over emoties te praten, of om emotioneel beschikbaar te zijn. Velen nemen het standpunt in: "als er iets is, horen we het vast wel". En dat is helaas niet altijd het geval. Als je als rouwende merkt dat iemand zich niet beschikbaar opstelt, of het onderwerp uit de weg gaat, maakt dat de drempel heel hoog om er over te praten, om je emoties te "dumpen". Je wilt namelijk ook niet als een last gezien worden.

Wat ik ook merkte: veel mensen in de rouw ervaren hetzelfde, en delen vaak dezelfde verhalen, tips en feedback. Mijn tips gaan dus eigenlijk niet anders zijn dan eerdere tips die op Twitter en Facebook vaak langskomen. Maar het leek me toch niet slecht ze te herhalen:

1. Wees niet bang.

Wees niet bang. Wees niet bang om ongewenst te zijn, voor emoties, tranen, boosheid. Als degene in rouw echt iets niet wil, krijg je het wel te horen, maar doe geen aannames. Vraag gewoon. Communiceer. Durf. Wees volwassen.

2. Wees emotioneel beschikbaar.

Bel. Spreek af. Ga langs. Laat merken dat je er bent. “Bel me als je me nodig hebt” en “Je weet me te vinden” zijn dooddoeners, dat maakt je niet emotioneel beschikbaar. Je legt daarmee de druk en de last bij degene in rouw, die dat niet kan gebruiken de eerste tijd. Stop er ook niet mee nadat de begrafenis is geweest. Voor velen komt dan juist pas de moeilijkste tijd. Hou dat een paar maanden vol.

En praat. Vraag dingen over vroeger, vraag om foto’s of filmpjes te zien. Durf ook over de mindere kanten van de overleden persoon te praten. Dat helpt. Door emotioneel beschikbaar te zijn, leg je de horde veel lager voor degene die in rouw is om echte problemen aan te kaarten.

3. Bied praktische hulp aan.

Opnieuw: verwacht niet dat degene in rouw zal vragen om hulp. Niet omdat diegene dat niet wil of durft, maar gewoon omdat diegene dat NIET KAN. Er moet aan zoveel gedacht worden dat er gewoon geen overzicht is. Bied zelf hulp en doe dat ook in een actieve, praktische vorm: “Zal ik de was doen/ophangen?”, “Zal ik boodschappen doen?”, “Zal ik de (klein)kinderen ophalen of opvangen?”, “Zal ik de hond uitlaten”,… daar ben je een grote steun mee en toon je aan dat je emotioneel beschikbaar bent.

4. Laat diegene huilen.

Loop niet weg voor de emoties van degene die in rouw is. Omarm die persoon, geef troost met je aanwezigheid en steun op dat moment. Er hoeft niet gepraat worden, laat de ander gewoon huilen. Durf je eigen emoties ook te laten gaan.

Zie je dat de emoties hoog zitten bij de ander, maar laat die de tranen niet komen: maak het bespreekbaar of geef spontaan een knuffel of omarm diegene. Soms is het net dat zetje wat iemand nodig heeft.

5. Denk aan belangrijke data.

Verjaardagen, Kerstmis, Sinterklaas,… zeker de eerste zonder de overleden persoon kunnen moeilijk zijn. Laat op zulke momenten weten dat je denkt aan de ander.

6. Maak plannen voor de toekomst.

Zorg dat de ander niet in een isolement of neerwaartse spiraal terechtkomt of blijft hangen: plan een paar leuke dingen zodat er zaken zijn om naar uit te kijken. Wees ook niet verbaasd dat de ander misschien zelf er behoefte aan heeft en zelf al voorzichtig polst of iets voorstelt.

7. Pik signalen op en handel.

Durf te handelen naar signalen die je oppikt. Maak het bespreekbaar: “Hey, ik heb het idee/gevoel dat het vandaag niet zo lekker gaat. Wil je erover praten?” is een hele goede start.

Conclusie

Dit waren ze! Denk alleen nu niet slecht over jezelf: “oh, als ik dit gehad gedaan/geweten, had ik A beter kunnen helpen”. Het is OK. Je deed het niet express, je bedoelde het niet kwaadwillend.

Emoties en jezelf kwetsbaar opstellen zijn spannende dingen, dat geef ik grif toe. Maar het zijn ook de mooiste dingen in het leven. Probeer het daarom gewoon. Het hoeft niet meteen perfect, de ander zal heus merken dat je het probeert en toenadering zoekt. Die ander zal dat absoluut waarderen. Het kan jullie band enkel maar verdiepen, wat heel mooi en speciaal is.

Terug naar blogoverzicht

Reacties: